De Alcatel-termijn is de wettelijke wachtperiode van minimaal twintig dagen tussen de gunningsbeslissing en het sluiten van het contract. In die periode kunnen afgewezen inschrijvers de beslissing laten toetsen door de rechter.

Het verloop van de Alcatel-termijn: dag voor dag

Om de Alcatel-termijn goed te begrijpen, helpt het om het tijdsverloop stap voor stap te doorlopen.

Dag 0: de gunningsbeslissing

De aanbestedende dienst verstuurt de gunningsbeslissing aan alle inschrijvers, meestal via TenderNed of per e-mail. In deze brief staat welke partij de opdracht krijgt, wat jouw scores zijn, en een toelichting op de kenmerken en voordelen van de winnende inschrijving. De Alcatel-termijn begint de dag na verzending.

Dag 1 tot 5: analyseren en informatie verzamelen

Je hebt de gunningsbeslissing ontvangen. De eerste stap is het zorgvuldig lezen van de motivering. Klopt de beoordelingssystematiek met wat in de aanbestedingsstukken stond? Zijn de scores navolgbaar? Als de motivering onvolledig is, vraag dan binnen enkele dagen om een aanvullende toelichting of een debriefing.

Dag 5 tot 10: juridische beoordeling

Als je vermoedt dat er iets niet klopt aan de beoordeling of de procedure, is dit het moment om een aanbestedingsjurist te raadplegen. Die beoordeelt of er voldoende grond is voor een kort geding. Mogelijke gronden zijn onder meer:

• De beoordelingscommissie heeft criteria toegepast die niet in de aanbestedingsstukken stonden
• De motivering van de scores is onvoldoende of tegenstrijdig
• Er zijn procedurefouten gemaakt
• De winnende inschrijver voldoet niet aan de gestelde eisen

Dag 10 tot 15: besluit en voorbereiding

Op basis van het juridisch advies besluit je of je een kort geding aanspant.

Dag 15 tot 20: actie of acceptatie

De dagvaarding moet voor het verstrijken van de Alcatel-termijn zijn uitgebracht. Daarmee is het kort geding formeel gestart en mag de aanbestedende dienst het contract niet sluiten totdat de rechter uitspraak heeft gedaan.

De juridische basis

De naam verwijst naar het Alcatel-arrest van het Europese Hof van Justitie (1999), waarin werd bepaald dat inschrijvers een reele mogelijkheid moeten hebben om een gunningsbeslissing aan te vechten voordat het contract onherroepelijk is. In Nederland is dit principe verankerd in artikel 2.127 van de Aanbestedingswet 2012.

Wat te doen als je de aanbesteding verliest

Verlies is teleurstellend, maar de Alcatel-termijn biedt een gestructureerd moment om te beoordelen of het verlies terecht is. Doorloop de volgende stappen:

• Vraag een debriefing aan: De meeste aanbestedende diensten bieden een mondeling of schriftelijk gesprek aan waarin je scores worden toegelicht.
• Vergelijk scores met de motivering: Controleer of de gegeven scores consistent zijn met de toelichting.
• Beoordeel de commerciele afweging: Een kort geding kost tijd, geld en energie. Weeg de waarde van de opdracht af tegen de kosten en het risico.
• Archiveer alles: Bewaar de gunningsbeslissing, je inschrijving, de beoordelingsrapporten en alle correspondentie.

De Alcatel-termijn bij meervoudig onderhandse aanbestedingen

Bij meervoudig onderhandse procedures is de Alcatel-termijn formeel niet verplicht, maar veel aanbestedende diensten hanteren toch een vrijwillige standstill-periode.

Veelgestelde vragen

Hoeveel dagen heb ik precies?

Bij elektronische verzending (e-mail, TenderNed) geldt een minimum van 20 kalenderdagen. De termijn begint de dag na verzending van de gunningsbeslissing.

Wat kost een kort geding bij een aanbesteding?

De kosten varieren sterk, maar reken op minimaal 5.000 tot 15.000 euro aan advocaatkosten, plus griffierecht.

Kan de aanbestedende dienst het contract tekenen als ik te laat ben?

Ja. Na het verstrijken van de Alcatel-termijn zonder dat een kort geding is aangespannen, mag de aanbestedende dienst de overeenkomst sluiten.

Meer lezen over rechtsbescherming bij aanbestedingen? Bekijk onze blogartikelen voor achtergrond en praktijkvoorbeelden.

Twijfel je of je actie moet ondernemen na een gunningsbeslissing? Neem contact op voor een snelle eerste inschatting.