Inbesteden

Wat is inbesteden?

Inbesteden (ook wel: in-house gunnen of quasi-inbesteding) is het verlenen van een overheidsopdracht aan een interne organisatie-eenheid of aan een entiteit die volledig onder de zeggenschap van de aanbestedende dienst valt, zonder dat daarvoor een aanbestedingsprocedure hoeft te worden doorlopen.

Het is de tegenhanger van uitbesteden: in plaats van de markt te raadplegen, voert de aanbestedende dienst de taak zelf uit via een gecontroleerde entiteit.

Wanneer is inbesteden toegestaan?

Inbesteden is alleen toegestaan als aan de zogeheten Teckal-criteria is voldaan. Dit zijn criteria die zijn ontwikkeld door het Europees Hof van Justitie (zaak Teckal, 1999) en zijn uitgewerkt in de Aanbestedingsrichtlijn 2014/24/EU (artikel 12):

1. Toezichtcriterium: De aanbestedende dienst oefent op de gecontroleerde entiteit toezicht uit dat vergelijkbaar is met het toezicht op haar eigen diensten.
2. Activiteitencriterium: De gecontroleerde entiteit verricht meer dan 80% van haar activiteiten voor de controlerende aanbestedende dienst of diensten.
3. Aandeelhouderscriterium: Er is geen directe private kapitaaldeelname in de gecontroleerde entiteit, behoudens wettelijk verplichte vormen zonder beslissende invloed.

Voorbeelden van inbesteden in de praktijk

Inbesteden zie je bij:

• Gemeenten die dienstverlening onderbrengen in een gemeenschappelijke regeling (GR) of een 100% gemeentelijk bedrijf
• Provincies die ICT-diensten via een gedeelde uitvoeringsorganisatie laten uitvoeren
• Waterschappen die samenwerken via een shared service center

Wat zijn de risico's van onjuist inbesteden?

Als niet aan de Teckal-criteria is voldaan maar toch zonder aanbesteding wordt gegund, is sprake van een illegale gunning. Dit kan leiden tot:

• Nietigverklaring van de opdracht
• Boetes of herstelmaatregelen op grond van Europees recht
• Klachten van marktpartijen die de opdracht hadden willen verwerven

Inbesteden versus aanbesteden

De keuze tussen inbesteden en aanbesteden is een strategische beslissing die afhankelijk is van factoren zoals kosten, kwaliteitsgaranties, beschikbare capaciteit en politieke overwegingen. Inbesteden geeft meer controle maar vereist dat een organisatie de activiteiten zelf kan uitvoeren of organiseren. Aanbesteden opent de markt maar vereist een volledige procedure.

Aanverwante begrippen

Verwant aan inbesteden zijn de begrippen meervoudige quasi-inbesteding (samenwerking tussen meerdere aanbestedende diensten via een gezamenlijke entiteit) en horizontale samenwerking (samenwerking tussen overheden zonder commerciële entiteit, ook vrijgesteld van aanbesteding onder voorwaarden).