MKI

Wat is de MKI?

De Milieu Kostenindicator (MKI) is een getal dat de totale milieubelasting van een product, materiaal of bouwwerk uitdrukt in euro’s. Hoe lager het getal, hoe minder milieuschade. Dat klinkt abstract, maar het maakt iets ongrijpbaars, namelijk milieuimpact, vergelijkbaar en toetsbaar in een aanbesteding.

De MKI combineert meerdere milieueffecten in een score: uitstoot van CO2, stikstof, fijnstof, grondstoffengebruik en meer. Elk effect krijgt een zogeheten schaduwprijs op basis van wat het maatschappelijk kost om de schade te herstellen. Die prijzen worden bij elkaar opgeteld tot een eindbedrag in euro per functionele eenheid.

Waarom is de MKI relevant voor aanbestedingen?

Bij GWW-aanbestedingen (grond-, weg- en waterbouw) en infra-projecten is de MKI inmiddels een standaard EMVI-criterium. Opdrachtgevers als Rijkswaterstaat, ProRail en grotere gemeenten vragen een MKI-berekening als onderdeel van de inschrijving.

De aanbieder met de laagste MKI scoort het hoogst op het milieucriteria. Bij een project met een weging van 20% op milieu kan een verschil van 10% in MKI het verschil maken tussen winnen en verliezen. Duurzaamheid is hier dus direct financieel relevant.

Bovendien sluiten steeds meer aanbestedende diensten aan op de nationale doelstelling van 50% minder primaire grondstoffen in 2030. De MKI is een van de meetinstrumenten die die doelstelling operationeel maakt.

Hoe werkt het in de praktijk?

De MKI wordt berekend met DuboCalc, de standaardsoftware die Rijkswaterstaat heeft ontwikkeld. De software bevat een database van materialen met bijbehorende milieu-impactdata (Environmental Product Declarations, ofwel EPD’s). Je voert in welke materialen en hoeveelheden je gebruikt, en DuboCalc berekent de MKI automatisch.

Een praktijkvoorbeeld: bij een wegaanbesteding van 5 kilometer asfalt vraagt de opdrachtgever een MKI-berekening per ton asfalt. Aannemer A gebruikt standaard asfalt en komt op een MKI van 120 euro per ton. Aannemer B verwerkt 30% gerecycled asfaltgranulaat en komt op 85 euro per ton. Aannemer B scoort meer punten op het EMVI-criterium, zelfs als zijn prijs iets hoger is.

Houd er rekening mee dat de berekening door een gekwalificeerde adviseur moet worden gemaakt. Fouten in het materiaalmodel leiden tot diskwalificatie of verlies van punten.

Tips voor inschrijvers

• Begin vroeg met de MKI-berekening. DuboCalc vraagt gedetailleerde materiaalkeuzes. Wacht niet tot de laatste week voor de deadline.
• Combineer met de CO2-Prestatieladder. Een hogere trede op de ladder geeft korting op de fictieve prijs; een lage MKI geeft punten op het milieucriteria. Samen versterken ze je score.
• Vraag EPD’s op bij je leveranciers. Hoe meer producten een gecertificeerde EPD hebben, hoe nauwkeuriger jouw MKI-berekening en hoe lager het getal uitvalt.
• Onderzoek alternatieve materialen. Gerecyclede granulaten, bio-based isolatie en hergebruikte staalprofielen verlagen de MKI aanzienlijk zonder grote meerkosten.
• Laat de berekening extern valideren bij opdrachten boven de 2 miljoen euro. Opdrachtgevers beoordelen de onderbouwing, niet alleen het eindgetal.