Precontractuele fase

Wat is de precontractuele fase?

De precontractuele fase is de periode die begint na de bekendmaking van de gunningsbeslissing en eindigt op het moment dat het contract daadwerkelijk wordt ondertekend. In de aanbestedingspraktijk wordt deze fase ook wel de standstill-periode of wachttermijn genoemd.

Tijdens deze periode mag de opdrachtgever het contract nog niet tekenen. Afgewezen inschrijvers krijgen de kans om bezwaar te maken als zij menen dat de gunning onrechtmatig is.

Hoe lang duurt de standstill-termijn?

De standstill-termijn bedraagt minimaal 20 kalenderdagen na de dag waarop de gunningsbeslissing is verzonden. Dit is wettelijk vastgelegd in de Aanbestedingswet 2012 (artikel 2.127).

In de praktijk rekenen opdrachtgevers soms met een iets langere termijn om zekerheid te hebben. De termijn gaat in op de dag na de dag van verzending van de mededeling.

Wat kan er gebeuren tijdens de standstill-termijn?

Drie scenario's zijn mogelijk:

1. Niets. Geen enkel bezwaar wordt ingediend en na de termijn volgt contractondertekening.
2. Verzoek om informatie. Een afgewezen inschrijver vraagt nadere uitleg over de beoordeling. Dit schort de termijn niet op, maar vraagt wel respons van de opdrachtgever.
3. Kort geding. Een afgewezen inschrijver start een kort geding bij de rechtbank en vraagt om een verbod op contractsluiting. Als de rechter een voorlopige voorziening treft, wordt de ondertekening opgeschort.

Wat zijn de gevolgen van een onrechtmatige gunning?

Als een rechter oordeelt dat de gunning onrechtmatig is, kunnen de gevolgen ver gaan:

• De gunningsbeslissing wordt teruggedraaid
• De aanbesteding moet opnieuw worden doorlopen
• De opdrachtgever kan schadevergoeding verschuldigd zijn aan de afgewezen inschrijver

Dit risico maakt de precontractuele fase ook voor de winnende inschrijver relevant: je hebt nog geen rechten, maar loopt al operationele risico's als je te vroeg begint met mobiliseren.

Wat betekent dit voor inschrijvers?

• Heb je gewonnen? Wacht met het ondertekenen van subcontracten of het starten van voorbereidingen totdat de standstill-termijn verstreken is.
• Heb je verloren? Beoordeel snel of er gronden zijn voor een kort geding. Je hebt weinig tijd: een kort geding moet worden ingediend voor het einde van de standstill-termijn om opschorting te bewerkstelligen.
• Ben je opdrachtgever? Stuur de gunningsbeslissing tijdig en volledig. Een onvolledige motivering kan reden zijn voor een succesvol kort geding.

Praktisch advies

Als inschrijver is het verstandig om de gunningsbeslissing direct te lezen en de motivering serieus te nemen. Twijfel je aan de rechtmatigheid? Raadpleeg dan tijdig een aanbestedingsrechtadvocaat en dien het verzoek tijdig indienen. Wacht niet tot de laatste dag van de standstill-termijn.