Een aanbestedende dienst is een overheidsorganisatie of publiekrechtelijke instelling die opdrachten voor werken, diensten of leveringen in de markt zet via een aanbestedingsprocedure. Denk aan gemeenten, provincies, waterschappen, ministeries en uitvoeringsorganisaties zoals Rijkswaterstaat. De Aanbestedingswet 2012 definieert in artikel 1.1 precies welke organisaties als aanbestedende dienst worden aangemerkt.
Het begrip is breder dan je misschien verwacht. Naast de "klassieke" overheden vallen ook publiekrechtelijke instellingen onder de definitie. Dit zijn organisaties die zijn opgericht met het doel te voorzien in behoeften van algemeen belang (niet-commercieel) en die overwegend door de overheid worden gefinancierd, beheerd of aangestuurd. Voorbeelden zijn woningcorporaties, veel zorginstellingen, universiteiten en hogescholen. In de praktijk is niet altijd direct duidelijk of een organisatie onder de wet valt. De toets is drieledig: de organisatie voorziet in een algemeen belang, is niet-commercieel van aard, en staat in een afhankelijkheidsrelatie tot de overheid.
De Nederlandse overheid besteedt jaarlijks circa 100 miljard euro aan opdrachten via aanbestedende diensten. Dit maakt de overheid veruit de grootste opdrachtgever van het land. Voor mkb-bedrijven betekent dit een enorme markt, maar wel een die werkt volgens strikte wettelijke spelregels.
De aanbestedende dienst bepaalt de spelregels van de aanbesteding. Zij stelt de geschiktheidseisen op, kiest de procedure (openbaar, niet-openbaar of meervoudig onderhands), formuleert de gunningscriteria en beoordeelt de inschrijvingen. Als inschrijver is het cruciaal om te begrijpen wie je opdrachtgever is, welke prioriteiten de organisatie heeft en hoe zij haar inkoopproces inricht. Een gemeente met een sterk duurzaamheidsbeleid zal andere accenten leggen dan een waterschap dat primair op technische kwaliteit beoordeelt.
Daarnaast is de aanbestedende dienst gebonden aan de beginselen van gelijke behandeling, transparantie en proportionaliteit. Dit betekent dat je als inschrijver rechten hebt: je mag erop vertrouwen dat de procedure eerlijk verloopt, dat eisen proportioneel zijn en dat de beoordeling objectief plaatsvindt. Wanneer een aanbestedende dienst zich niet aan deze beginselen houdt, kun je via de Nota van Inlichtingen vragen stellen, een klacht indienen of in het uiterste geval naar de rechter stappen.
Ja, alle organen van de staat, provincies, gemeenten en waterschappen zijn per definitie aanbestedende dienst. Daarnaast kunnen ook publiekrechtelijke instellingen en samenwerkingsverbanden van deze organen onder de definitie vallen. De toets is vastgelegd in artikel 1.1 van de Aanbestedingswet 2012.
Ja, als een privaatrechtelijke organisatie voldoet aan de criteria van een publiekrechtelijke instelling. Dat wil zeggen: de organisatie voorziet in een algemeen belang, is niet-commercieel van aard en staat in een afhankelijkheidsrelatie tot de overheid (meer dan 50% overheidsfinanciering, toezicht op het bestuur, of benoeming van meer dan de helft van het bestuur). Denk aan bepaalde woningcorporaties, academische ziekenhuizen en publieke omroepen.
Bekijk onze blogs over aanbestedingen voor praktische tips, of neem contact op met TenderGrowth voor persoonlijk advies.
Bron: Aanbestedingswet 2012
Bron: Aanbestedingswet 2012