.svg)
De drempelwaarden voor Europese aanbestedingen worden elke twee jaar opnieuw vastgesteld door de Europese Commissie. Vanaf 1 januari 2026 gelden er nieuwe bedragen. Als je meedoet aan overheidsopdrachten, zijn die bedragen geen abstracte bureaucratie: ze bepalen of een opdracht nationaal of Europees wordt aanbesteed, en daarmee hoe zwaar het traject is dat je moet doorlopen.
Dit artikel geeft je de actuele drempelwaarden voor 2026, uitleg over hoe ze werken en wat ze in de praktijk betekenen voor jou als inschrijver.
Wat zijn drempelwaarden?
Een drempelwaarde is een contractbedrag waarboven een aanbestedende dienst verplicht is de opdracht Europees aan te besteden. Dat betekent: publiceren in TED (Tenders Electronic Daily), een volledige aanbestedingsprocedure doorlopen en voldoen aan alle regels uit de EU-richtlijnen.
Valt een opdracht onder de drempelwaarde? Dan kiest de opdrachtgever zelf hoe hij aanbesteedt, binnen de kaders van de nationale Aanbestedingswet. Dat gaat dan via een meervoudig onderhandse of enkelvoudig onderhandse procedure, of via een nationaal aanbestedingsregime.
De drempelwaarden gelden per opdracht, niet per jaar. Een raamovereenkomst wordt getoetst op de verwachte totale waarde over de hele looptijd, inclusief verlengingsopties.
De EU-drempelwaarden voor 2026
De Europese Commissie stelt de drempelwaarden vast op basis van de SDR (Special Drawing Rights) van het IMF, omgerekend naar euro. Per 1 januari 2026 gelden de volgende bedragen:
Leveringen en diensten
Voor leveringen (goederen) en diensten geldt een onderscheid op basis van de categorie opdrachtgever:
- Centrale overheid (ministeries, rijksoverheid): 143.000 euro
- Decentrale overheid (gemeenten, provincies, waterschappen): 221.000 euro
- Speciale sectoren (nutsbedrijven, energie, water, transport): 443.000 euro
Werken (bouw en infra)
Voor opdrachten in de categorie werken geldt voor alle aanbestedende diensten dezelfde drempelwaarde:
- Werken: 5.538.000 euro
Dat hoge bedrag verklaart waarom je in de bouwsector ook bij kleinere gemeenten en projecten al tegen Europese aanbestedingen aanloopt: een grondige renovatie of nieuwbouwproject overschrijdt dit bedrag snel.
Concessies
Voor concessieopdrachten geldt:
- Werken- en dienstenconcessies: 5.538.000 euro
Nationaal regime: onder de drempelwaarde
Valt een opdracht onder de EU-drempelwaarden, dan geldt het nationaal aanbestedingsregime uit de Aanbestedingswet 2012. De opdrachtgever heeft dan meer vrijheid in de keuze van procedure, maar is niet vrij om willekeurig te handelen. Hij moet nog steeds voldoen aan de algemene beginselen van aanbestedingsrecht: transparantie, gelijkheid en non-discriminatie.
In de praktijk betekent dit dat opdrachtgevers werken met interne drempelwaarden. Een gemeente hanteert soms al een Europese procedure voor opdrachten van 100.000 euro of meer, simpelweg omdat ze dat intern zo hebben afgesproken. Check altijd het inkoopbeleid van de specifieke opdrachtgever als je twijfelt welke procedure van toepassing is.
Richtlijnen voor nationaal aanbesteden
Ter orientatie: voor opdrachten onder de EU-drempelwaarden ziet het aanbestedingslandschap er als volgt uit (indicatief, per opdrachtgever kan dit afwijken):
- Onder 30.000 euro: enkelvoudig onderhands (een offerte, geen procedure)
- 30.000 tot 150.000 euro: meervoudig onderhands (drie tot vijf partijen uitgenodigd)
- Boven 150.000 euro: nationaal openbaar of Europees, afhankelijk van drempelwaarde
Deze bedragen varieren per opdrachtgever. Ze geven een richtlijn, geen garantie.
Hoe wordt de contractwaarde berekend?
De drempelwaarden worden getoetst aan de geschatte waarde van de opdracht, exclusief BTW. Dat klinkt simpel, maar er zijn een paar valkuilen.
Raamovereenkomsten: de waarde is het maximum van alle afroepen gedurende de hele looptijd, inclusief verlengingen. Een raamovereenkomst van vier jaar met een jaarwaarde van 60.000 euro heeft een totale waarde van 240.000 euro. Bij een gemeente (drempel 221.000 euro) is dat Europees verplicht, ook al is de jaarlijkse omzet lager dan de drempelwaarde.
Percelen: bij opdrachten die in percelen zijn verdeeld, kijkt de opdrachtgever naar de totale waarde van alle percelen samen. Hij mag per perceel nationaal aanbesteden als het perceel zelf onder de drempelwaarde valt en de totale percelen samen niet meer dan 20% van de totale waarde bevatten. In de praktijk zie je dit bij grote opdrachten die deels Europees en deels nationaal worden aanbesteed.
Meerjarige opdrachten: bij opdrachten zonder vaste einddatum of bij opdrachten langer dan vier jaar wordt de waarde berekend als de maandwaarde vermenigvuldigd met 48 maanden.
Wat verandert er per 2026?
De 2026-drempelwaarden zijn een lichte aanpassing ten opzichte van 2024. De bedragen stijgen licht door de berekening op basis van SDR-koersen. De structuur blijft gelijk: centrale overheid, decentrale overheid en speciale sectoren hebben elk hun eigen drempel voor leveringen en diensten, terwijl werken een uniforme drempel hebben.
Het ministerie van Economische Zaken publiceert de exacte bedragen in de Staatscourant. PIANOo houdt de actuele bedragen bij op hun website en is de meest betrouwbare bron voor de meest recente cijfers.
Strategische betekenis voor inschrijvers
De drempelwaarden hebben directe gevolgen voor je strategie als inschrijver. Een Europese aanbesteding is zwaarder: langere doorlooptijden, striktere documentatie-eisen, concurrentie van buiten Nederland. Een nationale of onderhandse procedure is sneller en overzichtelijker.
Dat betekent twee dingen. Ten eerste: weet voor elke opdracht waarop je meedingt of het Europees of nationaal is. Dit staat altijd vermeld in de publicatie op TenderNed. Europese opdrachten verschijnen ook in TED.
Ten tweede: als je actief zoekt naar opdrachten, wees bewust van de drempel bij de opdrachtgever waar je op wil inschrijven. Een gemeente met opdrachten net onder de 221.000 euro besteedt die meervoudig onderhands aan. Dat zijn opdrachten waarbij je uitgenodigd moet worden, niet opdrachten waarop je zelf kunt reageren. Zichtbaarheid bij de inkoopafdeling is daar minstens zo belangrijk als het schrijven van een goede offerte.
Drempelwaarden en ongepaste opdrachtsplitsing
Een punt dat regelmatig opduikt in aanbestedingsgeschillen: opdrachtgevers die een opdracht in stukken knippen om onder de drempelwaarde te blijven. Dat is verboden. De Aanbestedingswet verbiedt bewuste opdrachtsplitsing om de Europese verplichtingen te omzeilen.
Voor inschrijvers kan dit relevant zijn als je merkt dat een opdrachtgever een groot project in kleine stukjes aanbesteedt zonder duidelijke inhoudelijke reden. Je kunt dan via een nota van inlichtingen vragen naar de onderbouwing van de opdrachtsplitsing. Als die ontbreekt, heb je grond voor een klacht bij PIANOo of een bezwaarprocedure.
Kennisbanktermen die hierbij horen
Voor meer achtergrond over hoe het aanbestedingslandschap werkt, zijn de volgende kennisbankartikelen nuttig:
- Drempelwaarden — basisbegrip met uitleg over de berekeningssystematiek
- Europees aanbesteden — wanneer het verplicht is en wat het inhoudt
- Openbare procedure — de meest gebruikte Europese procedure
- Raamovereenkomst — hoe de waarde wordt berekend bij raamovereenkomsten
- Aanbestedingswet — de wettelijke basis voor alle Nederlandse aanbestedingen
De drempelwaarden bepalen het speelveld. Wie ze kent, weet welk spel er gespeeld wordt en hoe zwaar het traject is dat voor je ligt. Dat is het verschil tussen blind inschrijven en strategisch meedoen.
