Standstill-termijn

Wat is de standstill-termijn?

De standstill-termijn is een wettelijke wachtperiode in het aanbestedingsproces die valt tussen het moment van de definitieve gunning en het daadwerkelijk sluiten van de overeenkomst. Gedurende deze periode mag de aanbestedende dienst het contract nog niet ondertekenen. De termijn geeft verliezende inschrijvers de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen de gunningsbeslissing, bijvoorbeeld door een kort geding aan te spannen bij de voorzieningenrechter.

In de praktijk wordt de standstill-termijn vaak gelijkgesteld aan de Alcatel-termijn, hoewel er een juridisch verschil bestaat. De Alcatel-termijn verwijst specifiek naar de termijn waarbinnen een inschrijver daadwerkelijk een procedure moet starten, terwijl de standstill-termijn de bredere wachtperiode voor de aanbestedende dienst beschrijft. Beide termen vinden hun oorsprong in Europese rechtspraak en zijn verankerd in de Aanbestedingswet 2012.

De standaard standstill-termijn bedraagt minimaal 20 kalenderdagen na verzending van de gunningsbeslissing. Bij elektronische verzending via platforms als TenderNed geldt dezelfde termijn. Pas na het verstrijken van deze termijn — en het uitblijven van een kort geding — mag de inschrijving leiden tot contractondertekening.

Waarom is de standstill-termijn belangrijk bij aanbestedingen?

De standstill-termijn is een fundamentele rechtsbescherming voor inschrijvers. Zonder deze wachtperiode zou een aanbestedende dienst direct na gunning het contract kunnen sluiten, waardoor verliezende partijen geen reële mogelijkheid meer hebben om fouten in de beoordeling aan te vechten. De termijn waarborgt daarmee het beginsel van effectieve rechtsbescherming dat voortvloeit uit Europese richtlijnen.

Voor mkb-bedrijven is kennis van de standstill-termijn essentieel. Als je het niet eens bent met een gunningsbeslissing, heb je precies deze periode om juridisch advies in te winnen en eventueel een kort geding te starten. Laat je de termijn ongebruikt verstrijken, dan verlies je in beginsel je recht om de gunning aan te vechten. De proportionaliteitsbeginsel vereist bovendien dat aanbestedende diensten de motivering van de afwijzing voldoende onderbouwen, zodat je een weloverwogen beslissing kunt nemen.

Tips voor inschrijvers

• Noteer de termijn direct — Zodra je de gunningsbeslissing ontvangt, markeer je het einde van de standstill-termijn in je agenda met een herinnering twee dagen ervoor.
• Analyseer de motivering grondig — Bestudeer de scores en onderbouwing van de beoordeling direct na ontvangst, zodat je tijdig kunt reageren op eventuele gebreken.
• Schakel vroegtijdig juridisch advies in — Wacht niet tot de laatste dagen van de termijn, want een goede dagvaarding voor een kort geding kost voorbereidingstijd.
• Vraag om een debriefing — Veel aanbestedende diensten bieden een toelichting aan; gebruik deze om de beoordeling beter te begrijpen voordat je verdere stappen overweegt.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de standstill-termijn?

De standstill-termijn bedraagt minimaal 20 kalenderdagen na verzending van de gunningsbeslissing. Deze termijn geldt voor Europese openbare procedures en niet-openbare procedures. Bij meervoudig onderhandse aanbestedingen onder de drempelwaarden is de termijn niet wettelijk verplicht, maar wordt deze vaak wel gehanteerd als goed gebruik.

Wat gebeurt er als een aanbestedende dienst de standstill-termijn niet respecteert?

Een overeenkomst die wordt gesloten in strijd met de standstill-termijn kan door de rechter worden vernietigd. Dit is een van de zwaarste sancties in het aanbestedingsrecht. De Aanbestedingswet 2012 bepaalt dat vernietiging kan worden gevorderd tot zes maanden na het sluiten van de overeenkomst, of dertig dagen na bekendmaking ervan.

Meer weten?

Bekijk onze blogs over aanbestedingen voor praktische tips over bezwaarprocedures en gunningsbeslissingen, of neem contact op met TenderGrowth voor persoonlijk advies.